Тилдер

Аллах: "Мен силер менен биргемин

Албетте,бул Куран эң туура жолго баштайт. Жакшы иштерди кылгандарга чоң сыйлыктын бериле турганын сүйүнчүлөйт. (Хижр сүрөсү, 9-аят)

Намаз убактысы

Багымдат
06:19
Күн чыгышы
07:54
Бешим
13:16
Аср
16:54
Шам
18:42
Куптан
19:57

Ислам дининде ырыскы түшүнүгү жана адал эмгектин мааниси

Куранда «Мээримдүү, Ырайымдуу Алланын аты менен. Ал силерге сураган нерселериңердин баарын берди. Эгер силер Алланын берген жакшылыктарын эсептеп көрсөңөр, аны санап бүтө албайсыңар” деп буйрук кылган. Ырыскы дүйнө жүзүндөгү нематтардан кишинин үлүшүнө түшкөнү. Алла Таала ар бир жандууга насип кылган, алардын материалдык жана руханий жашоолорунун уланышын камсыздаган нематтар болуп эсептелет.

Алланын ысымдарынын бири Разак болуп саналат. Жаратылган ар бир нерсенин ырыскысын камсыздаганын туюнтат. Ал бир гана адамдарга эмес, ага баш ийбегендерге да ырыскы берет. Алла Таала адамдын материалдык жашоосунун негизи болгон денесинин тамактануу, ичип-кийинүү сыяктуу муктаждыктарын камсыздагандай эле, рухий жашоосунун борбору болгон рухунун ыйман келтирүү, ибадат, сүйүү жана жагымдуу жыт сыяктуу муктаждыктарын да камсыздаган. Бирок адам үчүн эң маанилүү ырыскы, чындыкты көрүшү, адилеттүүлүккө багыт алышы, ыйман келтириши болуп саналат. Алланын ыраазычылыгына ээ болуп бейишке кириши.

Куранда ырыскыга байланыштуу төмөнкүлөр айтылган:

«Жер бетиндеги бардык жан-жаныбардын ырыскысы – Алладан келет».

«Ырыскысын көтөрө албаган көптөгөн жандуу бар. Алла аларга да, силерге да ырыскы берип жатат. Ал – Угуучу, Билүүчү»

«Эч шексиз, ырыскы берүүчү - Ал, бекем күч-кудурет ээси болгон Аллах».

«Асмандар менен жердин казыналарынын ачкычтары Ага гана таандык. Ал кимге кааласа ырыскысын көбөйтөт жана азайтат. Акыйкатта, Ал бардык нерселерди билүүчү».

Алла Таала каалагандарга тартипке жараша ырыскы берет. Мухаммед пайгамбар «Эч качан ырыскы жөнүндө үмүтсүздүккө түшпөгүлө. Анткени энеси адамды жылаңач төрөйт. Андан соң Алла аны ырыскыландырат» деп буйрук кылып, ырыскы бергендин Алла экенин, адамдарга бул боюнча кабатыр болбоолору керектигин билдирген. Төрөлө элек бала жана деңиздеги бир клеткалуу планктон сыяктуу жандыктардын ырыскылары дагы оңой берилген. Ал эми күч жана кудрет ээси болгондордун ырыскылары болсо дүйнөлүк мыйзамдарды көзөмөлдөө, эмгектенүү жана аракет кылуу сыяктуу көптөгөн себептерге байланышкан.

Ырыскы, тагдыр темасына байланыштуу. Өлүм адамды кантип ээрчисе ырыскы да ошондой ээрчийт. Буга карабастан Алланын ырыскы бериши, бекерчилик жана эмгектенбесе ырыскы бербейт деген жаңылыш түшүнүккө ээ болушун талап кылбайт. Куранда пайгамбарлардын жашоосу сүрөттөлүп жатканда, алардын эмгектенүү темасында да үлгү болгондору баса белгиленген. Ошондой эле адамдардан өз ырыскысына адал жолдор менен ээ болушу талап кылынат.

Алла Таала таза, жакшы жана пайдалуу нерселерди адамдарга адал, жаман жана зыяндуу болгондорун арам кылган. Куранда «Алланын силерге берген ырыскысынын адал жана тазасын жегиле» деп буйрук кылып, мусулмандардан ырыскыларын адал болгондордон камсыздашы талап кылынган. Ошондуктан ар бир мусулмандын өз үй-бүлөсүнүн ырыскысын адал жолдордон камсыздоого аракет кылышы, арам иштерден алыс туруусу парз кылынган. Анткени арам иштерден пайда табуу жолдору дүйнө жүзүндө зулумдук, пайдалануу жана анархияга, ал эми акырет күнүндө азапка алып барат. Азирети пайгамбар мал-мүлкүнө арам иштер аралашкан адамдын дуба жана ибадаттары кабыл болбой турганын маалымдаган жана ал адам узак жол жүрүп, чачтары жүдөп, чаң баскан абалда асманга колун көтөрүп: «Оо, Раббим! Оо, Раббим!»,- деп (жалынса), а бирок жегени арам, ичкени арам, кийгени арам болсо анын дубалары кантип кабыл болсун!» деп буйрук кылган. Пайда табуунун адал жолдордон камсыздалышы керектиги сыяктуу ысырап кылынбастан таза жана адал кылынган жерлерге сарпталышы да керек. Алла Таала: «Эй ыйман келтиргендер! Бир-бириңдин мал-мүлкүңдү арам жолдор менен жеп койбогула!” деген. Мухаммед пайгамбар болсо: «Ысырап кылбастан, текеберленүүгө кабылбастан кийинип ичкиле жана жакырларга жардам бергиле» деп буйрук кылган.

Аят жана хадистерде шүгүр кылуу, туугандык алаканы күчтөндүрүү, тобо кылуу сыяктуу айрым жакшы мамилелердин ырыскынын көбөйүшүнө өбөлгө түзөөрү билдирилген. Ошондуктан Азирети пайгамбар «О Аллах, менин кунөөлөрүмдү кечир, менин жайымды кенен, ырыскымды берекелүү кыл” деп дуба кылып, Алладан ырыскы сураганды үйрөткөн.

Алла Таала берген ар түрдүү ырыскынын сөзсүз эсеби болооруна ишенүү мусулмандын аң-сезиминде ар дайым болот. Ал аны билип иш кылууга үндөйт. Айрыкча ырыскы берген Аллах экенине ишенген мусулман, башкаларына берилген ырыскыларга көз артпайт. Башкасынын ырыскысына ичи таарыбайт. Ушул себептен көңүлү куунак жүрөт. Алар Мухаммед пайгамбардын сунушуна шайкеш келип, өзүнө салыштырмалуу дагы көп муктаждыгы барларды көргөндөн кийин колундагы ырыскынын баркын билет жана шүгүр кылат. Азирети пайгамбар «Адам баласы өз маңдай териси менен таап жеген ырыскысынан артык тамак жеген эмес» деп сунуштаган.

Категория: 

Календарь

Пн
Вт
Ср
Чт
Пт
Сб
Вс
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
 
July 2017
 

Ай календары

Джумадиль Аваль - Джумадиль Акхир 1439
Вс Пн Вт Ср Чт Пт Сб
15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12